14676863_MPAGLAMAS_002_j_1368253423466.limghandler.jpg

Η λέξη μπαγλαμάς, προέρχεται από την τούρκικη λέξη bağlamak, που σημαίνει δένω. Ο λόγος που έχει αυτήν την σημασία, είναι ότι παλαιότερα, έφερε τάστα δετή και όχι μεταλλική καρφωτή, όπως τα σημερινά. Αν και ο μπαγλαμάς προέρχεται από τούρκικη λέξη, δεν είναι τούρκικος, αφού εμφανίζεται σε πάρα πολλές χώρες της Ανατολικής Μεσογείου από τα αρχαία χρόνια. Πολύ παλιά, αυτά τα όργανα, που έμοιαζαν πολύ στον μπαγλαμά, ονομάζονταν πανδουρίδες και τρίχορδα. Ο μπαγλαμάς, στα πρώτα χρόνια, παιζόταν μονάχα από γυναίκες. Σε μεταγενέστερο στάδιο το χρησιμοποιήσαν και οι άντρες. Οι πρώτοι άντρες που το χρησιμοποίησαν, ήταν κυρίως πολεμιστές, για παράδειγμα οι ακρίτες και μετέπειτα οι κλέφτες και οι αρματολοί. Μετά τα τέλη του 19ου αιώνα, ο μπαγλαμάς, άρχισε να συνδέεται με το ρεμπέτικο τραγούδι. Η εύκολη κατασκευή του οργάνου, βοηθούσε τους φυλακισμένους, να φτιάχνουν με διάφορα υλικά το όργανο, όπως ξύλα, κολοκύθες ή μεταλλικά κουτιά και το έκρυβαν κάτω από το σακάκι τους, για τα διάφορα γλέντια που έκαναν. Ο ήχος του μπαγλαμά, είναι κουρδισμένος μια οκτάβα ψηλότερα από το μπουζούκι, συνήθως, ώστε να εξυπηρετεί καλύτερα της ανάγκες της λαϊκή ορχήστρας. Ενδεικτικά, να αναφέρω και κάποιους σπεσιαλίστες του μπαγλαμά, όπως τον Στέλιο Καρύδα, τον Πάνο Ιατρού, τον Παναγιώτη Χρυσίνη, τον Στράτο Παγιουμτζή, τον Γιώργο Μπάτη αλλά και την Μαρίκα Νίνου. Κλείνοντας την σύντομη αναφορά στο διάσημο όργανο, να αναφέρω πως η λέξη μπαγλαμάς, χρησιμοποιείται και ως χαρακτηρισμός αναξιόπιστου ανθρώπου, που δεν έχει μπέσα, “Άι χάσου ρε μπαγλαμά από ‘δω”.

 

 

 

Advertisements