Search

Της Iστορίας το περιθώριο

Μικρές ιστορίες που έμειναν θαμμένες..

Ο άνθρωπος που σκόρπισε τον τύφο για να σώσει τους Εβραίους

Eugene-Lazowski.jpg

Ο Eugeniusz Sławomir Łazowski ήταν ένα Πολωνός γιατρός (1913-2006) που κατάφερε να σώσει πέραν των 8000 Εβραίων, κυρίως Πολωνών, με μια πανέξυπνη μέθοδο, όπου εμβολίαζε με νεκρά κύτταρα τύφου, διάφορους ανθρώπους, σκορπώντας έτσι μια ψεύτικη επιδημία. Οι άνθρωποι που εμβολιάζονταν, αν και έδειχναν θετικοί στην αρρώστια ήταν υγιείς.

Οι Ναζί, είχαν ιδιαίτερες φοβίες με την υγιεινή, ειδικότερα με αρρώστιες όπως ο τύφος, που εξαπλωνόταν εύκολα, έτσι τους απομόνωναν σε ειδικές εγκαταστάσεις μακριά από όλους τους άλλους. Οι περισσότεροι που εμβολιάστηκαν με την ψεύτικη ασθένεια, κατάφεραν να ζήσουν, αφού οι Γερμανοί φοβόντουσαν να τους κοντέψουν μπας και η ασθένεια εξαπλωθεί.

Θα πρέπει να αναφέρω πως η ανακάλυψη των νεκρών κυττάρων δεν ήταν δική του αλλά ενός φίλου του (Stanisław Matulewicz),  που σπούδαζαν μαζί στην ιατρική και βρέθηκαν ξανά μαζί στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Όπως έδειξε ο χρόνος και η ιστορία, το κόλπο με τα νεκρά κύτταρα, που σκαρφίστηκε ο Eugeniusz Sławomir Łazowski, ήταν πολύ αποτελεσματικό αφού κατάφερε να σώσει χιλιάδες οικογένειες. Για τον τελευταίο έχει κινηματογραφηθεί ένα πανέμορφο ντοκιμαντέρ, με τίτλο “A Private War” όπου υπάρχουν πολλές μαρτυρίες ανθρώπων που κατάφεραν να σωθούν από τους Ναζί.

jews3polishprisonersjpg-r2090jcqn53eyj9hj1stb15aOK

Αρκόντοι τζαι φτωσίοι

[…] Τζι’εστάθηκα τζι’εθ’ώρουντα, σιυφτός έναν καράριν, 

ούλα τζιεικάτω μια πίττα, ούλα μαλιά κουβάριν, 

τζι’εν εξηδκιάλισα τζι’εγιώ, κόκκαλον μανιχόν του, 

να πω πως τούτον εν φτωχού, τζιαι τζιείνον εν τ’αρκόντου

 Κυριάκος Καρνέρα

Λέγεται καριοφίλι γιατί..

 

 

 

nme-proepanastatikaxronia-im3.jpg

Πέρυσι, τέτοιο καιρό περίπου, είχα αναφέρει πως ο λόγος που ονομάζουμε το συγκεκριμένο τουφέκι καριοφίλι ήταν γιατί προέρχονταν από το ιταλικό οπλουργείο “Carlo e Figli” δηλαδή Κάρολος και Υιοί. Οι Έλληνες, την τότε εποχή, διάβαζαν το όνομα του οπλουργείο ως καριοφίλι, έτσι η λέξη έμεινε στο ελληνικό λεξιλόγιο.

Μετά από λίγο καιρό, που είχα γράψει ήδη το κείμενο, είχα διαβάσει σε διάφορα ιστολόγια, όπως για παράδειγμα στο ιστολόγιο του κ. Νίκου Σαραντάκου, που το θεωρώ εγκυρότατόν, πως νεότερες έρευνες, δεν βρήκαν κανένα οπλουργείο με το όνομα “Carlo e Figli” έτσι έμμεσα η εν λόγω ετυμολογία ήταν λανθασμένη. Όπως αναφέρεται στο ιστολόγιο του κ. Νίκου, η λέξη ήταν γνωστή στα τούρκικα από τον 16ον αιώνα, ως karanfil (γαρίφαλο, όπλο) που προέρχεται από την αραβική قَرَنْفِل (qaranfil) που ήταν αντιδάνειο από την αρχαία ελληνική λέξη  καρυόφυλλον (κάρυον + φύλλον). Λέγεται πως η ονομασία αυτή δόθηκε στο συγκεκριμένο τουφέκι γιατί το στόμιο της κάννη του ήταν ανοικτό σαν γαρύφαλλο.

download.jpg

Παλιό Κυπριακό παιχνίδι: Λάι καλό!!

1950s-1960s-dad-carrying-boy-girl-piggyback-on-living-room-floor-ctg23y.jpg

Το παιχνίδι που φαίνεται στις φωτογραφίες είναι παγκόσμιο και όλοι το έχουμε παίξει τουλάχιστον μια φορά. Παίζεται κυρίως με μικρά παιδιά αν και δεν είναι απαραίτητο αφού θα το δεις και με μεγαλύτερης ηλικίας ανθρώπους να παίζουν κάτι τέτοιο, για πλάκα βέβαια.

Η ονομασία του παιχνιδιού διαφέρει από τόπο σε τόπο, για παράδειγμα εμείς το λέγαμε “λάι καλό” αλλά το γνωρίζαμε και με το την φράση “αφκά πουλώτα του θκιού μου του κολόκα”.

Ιδιαίτερη αίσθηση μου έκανε το πιο κάτω λεκτικό, που λεγόταν στην Κύπρο καθώς έπαιζαν το παιχνίδι. Πρέπει να λεγόταν πριν πάρα πολλά χρόνια, αν αναλογιστεί κανείς ότι το έχω βρει στο βιβλίο “Τα Κυπριακά”, του Αθανάσιου Σακελάριου, του 1855. Σας το παρουσιάζω αυτούσιο όπως το έχω βρει.

 

– Κουμέρα και κουμέρα;

– Όρισε

– Ήρτεν η όρνιθα μου η λαρτοκουντούρα έσσω σου;

– Ήρτεν

– Και ποσ’ αφκά εγέννησεν;

– Δεκαοχτώ και το κουτσούλιν

 

Εγιώ ταφκά μου θέλω τα

πατώ και ξηπουλλιάζω τα

πουλώτα πουλώτα

του θκίου μου του κολόκα.

 

New_York_Korean_Multicultural_Wedding_Petronella_Photography-211_07_002214downloadb1e3e5a0edae3e0e9483cc4d2b59a6ebd3b1b4ae0a11b19d9dd2252687a42015images

Κυπριακή ονοματολογία: Κατελάρης

Το όνομα Κατελάρης θεωρείται σχετικά σπάνιο μιας και προέρχεται από γυναικείο όνομα και όχι από το όνομα του πατέρα όπως συμβαίνει συνήθως. Τέτοιες περιπτώσεις συμβαίνουν όταν ο πατέρας πεθάνει ή λείπει για χρόνια στο εξωτερικό είτε γιατί η μητέρα έχει ευγενή καταγωγή έτσι το παιδί λέγεται Καλλίρης, γιος της Καλλιρόης ή Κατελάρης, γιος της Κατελούς (Κατερίνας).

Τζικάτω στον Ακάμα (Ποίημα)

save-akamas.jpg

Μέσα του Μάρτη εβρέθηκα τζικάτω στον Ακάμα,

κρίμας τον τόπο πως ήταν, τζαι ίνταλις τον εκάμαν

τζιαμέ που ανθίζαν τα δεντρά, τα φκιόρα, τα στρασιήθκια,

εκαχαρίσταν τωρά, χτίζουσιν βήρρα σπίθκια.

 

Εβλάστησεν τζαί ένας κουλλές, όπως το μανιτάρι

λαλούν εν κάποιου υπουργού, νόμοι δαμέ εν λειτουργούν,

οξά εν παίρνουν χαπάρι.

 

Βουρούν με τ’ αυτοκινήτα ημίης (μίσιημου), κάμνουσιν σαφάρι,

κάμνουν τις στράτες γέριμες, θκιάολος να τους πάρει.

 

Ως τζαί οι σιελώνες εν γεννούν, τζαι τα πουλλιά εν λία

μ’ άλλα λόγια εγίνικε ο τόπος γεριμία.

 

Δημήτρης Ηλιάκκος

 

Υ.Γ.

Για οποιαδήποτε ορθογραφικά ευθύνομαι εγώ και όχι ο ποιητής.

bd95a18f5dca3e3470244398b66042b9155d2f019c89b2AKAMAS-2akamas our tentsmaxresdefault27-MAR16_071-Akamas-concertakamas-thema-poiotitas-zois-i-prostasia-ton-chelononsave_akamas

 

Ο όρος heavy metal!

100662.jpg

 

Μιας και έχω μερικούς φίλους, που ακούνε metal μουσική, είπα να γράψω κάτι μικρό γι’ αυτήν. Αφορμή γι’ αυτό το κείμενο, ήταν το βιβλίο Rock και Pop. Όλη η ιστορία ”, των Richard Buskin και Angus Bell, όπου αναγράφει εν ολίγής όλα τα είδη μουσικής και πως διαμορφώθηκαν στο βάθος του χρόνου. Αυτό που προσωπικά βρήκα ενδιαφέρον, για να γραφτεί στο ιστολόγιο μας, ήταν πως προέκυψε ο όρος heavy metal.

Αγνοώντας παντελώς, ότι ο όρος αυτός χρησιμοποιείτο για χρόνια στην χημεία και την μεταλλουργία, η πρώτη αναφορά στον όρο heavy metal ήρθε από τον συγγραφέα William S. Burroughs, το 1962, στην νουβέλα “The Soft Machine”, όπου εμπεριείχε ένα χαρακτήρα με το όνομα “Uranian Willy, the Heavy Metal Kid”. Ο Burroughs, θα χρησιμοποιήσει ξανά τον όρο, το 1964, στην επόμενη του νουβέλα “Nova Express” όπου χρησιμοποιεί τον όρο μεταφορικά, για τους ανθρώπους που είναι εθισμένοι στα ναρκωτικά.

Η πρώτη νύξη του ορισμού, με την μουσική, ήρθε το 1967, όταν το συγκρότημα Hapshash and the Coloured Coat, επηρεασμένοι από τις νουβέλες του Burroughs χρησιμοποίησαν τον όρο στο άλμπουμ τους “Featuring the Human Host and the Heavy Metal Kids”. Λίγο καιρό αργότερα, ο όρος θα χρησιμοποιηθεί εκ νέου, από τον μουσικό παραγωγό Sandy Pearlman, ο οποίος τον χρησιμοποιείσαι για να χαρακτηρίσει το παίξιμο των The Byrds για το άλμπουμ τους “The Notorious Byrd Brothers” το 1968.

Πέραν αυτών των αναφορών, η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά του όρου, για να περιγράψει ένα συγκεκριμένο είδος rock μουσικής ήταν στο περιοδικό Rolling Stone όπου σε σχόλια του Barry Gifford, για το άλμπουμ “A Long Time Comin’” των Electric Flag, χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον όρο heavy metal rock. Μετά από αυτό το σχόλιο, για τον δίσκο των Electric Flag, ο όρος άρχισε να χρησιμοποιείται με αποκορύφωμα τις δεκαετίας του 70’ και 80’.

Υ.Γ.

Η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε ο όρος, σε τραγούδι, ήταν στο “Born to be wild” των Steppenwolf.

 

Κυπριακή Ονοματολογία: Πιέρος

Το όνομα Πιέρος είναι κατάλοιπο της Φραγκοκρατίας (1192 – 1474) αλλά και της Ενετοκρατίας (1474 – 1571). Το όνομα πάρθηκε από το Ιταλικό όνομα Piero, όπως τον Ιταλό ποδοσφαιριστή Del Piero, αλλά και το Γαλλικό όνομα Pierre, όπως τον Γάλλο ποδοσφαιριστή Jean-Pierre Papin..

Παναγιά η Θεοσκέπαστη

panagia-theoskepasti.jpg

Η Παναγία η Θεοσκέπαστη, είναι μια πανέμορφη εκκλησία που βρίσκεται στην περιοχή της Κάτω Πάφου και υπολογίζεται ότι κτίστηκε περίπου τον 15ον μ.Χ. Η εκκλησία συνδέεται με 2 πολύ όμορφες ιστορίες, που αφορούν την ονομασία της (Θεοσκέπαστη) και αξίζουν να αναφερθούν στο ιστολόγιο μας.

Σύμφωνα με την πρώτη ιστορία, ένας Άραβας, που έπλεε με το καράβι του ανοικτά της Πάφου, είδε την εκκλησία και θέλησε να την λεηλατήσει. Αφού “πάτησε στεριά”, έστειλε τους πειρατές τους να την λεηλατήσουν. Αυτοί, μετά από λίγο, γύρισαν πίσω και του είπαν ότι δεν την βρήκαν. Ο καπετάνιος οργίασε, αφού από την στεριά μπορούσε και την έβλεπε, έτσι έστειλε άλλους πειρατές να την βρουν. Δυστυχώς γι’ αυτόν, ούτε οι άλλοι μπόρεσαν να την βρουν έτσι πήγε ο ίδιος να κάνει την δουλειά. Μετά από ώρα, γύρισε και αυτός πίσω άπραγος και από τον θυμό του μπήκε στο καράβι του και έφυγε. Ο λόγος που δεν την έβλεπε από κοντά, ήταν ο ίδιος Ο Θεός, αφού έστελνε τα σύννεφα και κάλυπταν την εκκλησία προκειμένου να την προστατεύσει. Έτσι προέκυψε το όνομα Θεοσκέπαστη.

Η δεύτερη ιστορία, που συνδέεται με το όνομα της εκκλησίας, έχει να κάνει με την εισβολή των Τούρκων το 1571. Σύμφωνα με την παράδοση, οι Τούρκοι λεηλάτησαν την γύρω περιοχή αφήνοντας ανέπαφη την εκκλησία. Λέγεται πως Ο Θεός, σκέπασε την εκκλησία με μια πυκνόφυλλη περνιά, δένδρο που ακόμη στέκεται δίπλα από την εκκλησία, προκειμένου να την αποκρύψει από αυτούς και να την σώσει. Το δένδρο, σύμφωνα με τους ειδικούς υπολογίζεται πως είναι 700 χρονών και στέκεται μέχρι σήμερα αγέρωχο!!

Πριν κλείσω το κείμενο να αναφέρω πως στην θέση της παλιάς εκκλησίας χτίστηκε μια καινούργια, πανομοιότυπου τύπου, το 1926. Τα εγκαίνια της έγιναν το 1928.

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: